Badania suplementów Healthy Lifestyle Plotki suplementacyjne Suplementacja Suplementy diety

Witaminy i minerały – kompendium wiedzy

Witaminy i minerały to bardzo popularne substancje, występujące w owocach, warzywach, mięsie, produktach mlecznych, zbożowych i wielu innych. Są one niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu i należy przyjmować ich odpowiednią ilość każdego dnia. Niestety, bardzo często dieta to zbyt mało i przydatna okazuje się suplementacja odpowiednimi formami witamin i minerałów (tych najlepiej przyswajalnych).

Zapotrzebowania na witaminy określa RDA, czyli zalecane dziennie spożycie danych związków. Są to wartości, które powinniśmy przyjmować każdego dnia. Warto pamiętać, że sytuacja nieco się zmienia, gdy u danej osoby występuje jakaś choroba, schorzenie czy po prostu niedobory.

Spis treści:


Czym są witaminy i minerały?

Witaminy i minerały to związki chemiczne, niezbędne do funkcjonowania organizmu. Każdy najdrobniejszy związek ma swoją określoną ilość, która powinna być spożywana każdego dnia, by zachować homeostazę organizmu. Nie są one źródłem energii, ale mają bardzo ważne rolę w organizmie. Między innymi aktywują enzymy trawienne, budują kości, wspierają wzrok, pracę mózgu, innych organów wewnętrznych, wpływają na zdrowie zębów, a nawet włosów, skóry czy paznokci. Witaminy i minerały nie są produkowane w organizmie, zatem należy je przyjmować z zewnątrz – z jedzeniem, a gdy są to niewystarczające ilości – warto stosować suplementy, zawierające witaminy i minerały w odpowiednich formach oraz ilościach (zbyt małe ilości bądź słabo lub w ogóle nie przyswajalne formy nie wesprą organizmu w żaden sposób).

Witaminy

Witaminy są konieczne, by organizm funkcjonował poprawnie. Wyróżnia się wiele witamin – niektóre z nich rozpuszczalne są w wodzie, inne natomiast w tłuszczach. Niedobór witamin do hipowitaminoza i jest to bardzo poważny stan, wpływający na nieprawidłową pracę organizmu. Jakie witaminy wyróżniamy?

Beta-karoten – to najbardziej aktywny izomer witaminy A. Odpowiada za zdrowy wzrok, zdrowe kości i jest bardzo ważnym przeciwutleniaczem.

Tokotrienole – są to składowe witaminy E. To właśnie one wykazują największą aktywność i wpływają na zapobieganie chorobom układu krążenia, ochraniają błony biologiczne oraz są silnym antyoksydantem.

Witamina A – jak zostało wspomniane wyżej, witamina A odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie narządu wzroku, zapobiega również wadom zgryzu oraz zapobiega problemom w obrębie skóry.

Witamina C – to chyba najbardziej popularna witamina spośród wszystkich – jest silnym przeciwutleniaczem, wspiera wchłanianie żelaza, wzmacnia dziąsła i jest konieczna przy syntezie kolagenu.

Witamina D – kolejna znana i doceniana witamina, odpowiadająca za zdrowie kości, zębów, dobry nastrój oraz prawidłowe funkcjonowaniu układu odpornościowego.

Witamina D3&K2 – to kompleks dwóch synergistycznych witamin, wspierających zdrowe i mocne kości – zapewniające odpowiedni poziom wapnia, który jest materiałem budulcowym.

Witamina E – mocny przeciwutleniacz, wpływa również na krzepnięcie krwi. Bierze udział w syntezie niektórych lipidów.

Witamina K – wyróżniamy tutaj witaminy K1, K2 i K3.  Każda z nich ma swoje zadanie, a między innymi są to krzepnięcie krwi czy mineralizowanie kości.

Minerały

Składniki mineralne to związki, które nie są syntezowane w organizmie i muszą być dostarczane z zewnątrz, w odpowiednich ilościach. Zawierają je produkty spożywcze, jak również woda, na co warto zwracać uwagę. Często są jednak niedoborowe, a jest to związane z ubogą dietą, złym wchłanianiem czy szybkim zużywaniem ich przez organizm. Dobrze jest dbać o ich poziomy, zwłaszcza, ze odpowiadają za wiele ważnych czynników. Jakie wyróżniamy?

Chrom – jest składnikiem wielu enzymów oraz wspiera funkcjonowanie insuliny, dzięki czemu równoważy apetyt i wpływa na odchudzanie.

Cynk – jego najbardziej znaną właściwością, zwłaszcza u kobiet, jest wsparcie włosów, skóry i paznokci. Dodatkowo cynk reguluje wiele procesów, jak wydzielanie insuliny, regulacja ciśnienia czy praca układu odpornościowego.

Magnez – magnez jest jednym z najważniejszych pierwiastków dla naszego organizmu. Wchodzi w skład tkanki kostnej, wpływa pozytywnie na pracę serca oraz tonizuje organizm w sytuacjach stresowych.

Potas – potas kojarzony jest głównie z gospodarką wodno-elektrolitową i jest to prawda. Potas reguluje ciśnienie krwi, poprawia koncentrację i wspiera układ nerwowy.

Selen – odpowiada za zdrową pracę tarczycy i z tego powodu jest bardzo znany. Wspiera również leczenie depresji.

Wapń – związany jest ze zdrowymi kośćmi, zębami, ale również z prawidłową krzepliwością krwi. Wpływa również na nasz nastrój.

Żelazo – żelazo jest bardzo istotne w naszym organizmie – jest zazwyczaj kojarzone z anemią, ponieważ bierze udział w produkcji hemoglobiny. Wspiera również funkcjonowanie układu odpornościowego.

Chelaty – to związki kompleksowe, które są bardzo trwałe oraz dobrze wchłaniają się do organizmu.

Witaminy z grupy B

Witaminy z grupy B to witaminy rozpuszczalne w wodzie. Działają one głównie w obrębie układu nerwowego, jak również mają swój udział w procesach metabolicznych i enzymatycznych.

B1 – czyli inaczej tiamina, bierze udział w oddychaniu komórkowy, wpływa na układ nerwowy, pokarmowy i układ krążenia.

B2 – inaczej ryboflawina, wpływa na odporność organizmu, uczestniczy w syntezie hemoglobiny i ma wpływ na regenerację skóry.

B3 – niacyna lub nikotynamid odpowiada również za oddychanie komórkowe, wpływa na rozszerzanie naczyń krwionośnych oraz wspiera układ nerwowy.

B4 – czyli cholina, pełni ważną funkcję podczas ciąży oraz jest bardzo cenna dla pracy mózgu.

B5 – czyli kwas pantotenowy, jest składnikiem koenzymu A i bierze udział w metabolizmie makroskładników. Ma również pozytywny wpływ na włosy.

B6  – pirydoksyna bierze udział w tworzeniu krwi oraz w metabolizmie aminokwasów.

B7 – czyli witamina H, biotyna, jest znana oczywiście z pozytywnego wpływu na skórę, włosy i paznokcie.

B8 – inozytol, jest niezbędny do odpowiedniej pracy układu nerwowego.

B9 – lub kwas foliowy, jest kojarzony zazwyczaj z kobietami w ciąży, jednak odpowiada również za dobrą pracę układu odpornościowego.

B10 – PABA, ma właściwości przeciwbakteryjne, wspiera również zdrowie skóry, włosów oraz paznokci.

B12 – czyli kobalamina, jest niezbędna przy tworzeniu krwi w szpiku kostnym oraz jest niezbędne do prawidłowej pracy układu nerwowego.

B-kompleks – to zbiór wszystkich witamin z grupy B, w odpowiednich formach.

Kompleksy witamin i minerałów

Kompleksy witaminowe to preparaty przeznaczone dla osób, które z pewnych względów nie chcą przyjmować kilku tabletek. Są to preparaty, które zawierają w sobie zestaw witamin i minerałów, przeznaczonych dla danej grupy osób.

Wyróżniamy tutaj:

Kompleksy witamin i minerałów dla kobiet oraz dla kobiet w ciąży – są to preparaty przeznaczone specjalnie dla kobiet lub kobiet w ciąży (w zależności od preparatów). Zawierają one odpowiednie ilości witamin i minerałów, specjalnie dobrane pod zapotrzebowanie organizmu kobiet w ciąży, ale i poza nią.

Kompleksy witamin i minerałów dla mężczyzn – to kompleksy opracowane specjalnie na potrzeby mężczyzn, wspierające te obszary, które są szczególnym obiektem zainteresowania u panów.

Specjalne formy witamin

Do specjalnych form witamin zaliczają się odpowiednio stworzone formuły, wnikające w głąb naszego organizmu i o wiele mocniej odżywiające nasze ciało. Są one bardziej dostępne i działają znacznie szybciej.

Wyróżniamy 3 specjalne formy witamin:

Formuły liposomalne – liposomy to mikroskopijne cząsteczki o kulistym kształcie, zbudowane z fosfolipidów. Dzięki temu, że taka forma przypomina błony biologiczne, z łatwością przenikają one do komórek ciała i są świetnymi nośnikami dla witamin

Witaminy koenzymatyczne – czyli aktywne formy witamin, które mają wysoką biodostępność. Nie muszą być przekształcane przez organizm i mogą zostać bezpośrednio wykorzystane do wielu procesów.

Witaminy metylowane – to witaminy sprowadzone do formy zmetylowanej, dzięki czemu osoby z zaburzeniami metylacji są w stanie odpowiednio je przyswoić i wykorzystać, bez skutków ubocznych, które niosą za sobą witaminy w standardowych formach.

Substancje witaminopochodne

Substancje witaminopochodne to substancje, które przypominają witaminy nie tylko budową, ale również działaniem. Nie spełniają wielu kryteriów, które stawiane są witaminom, ale są równie istotne dla naszego organizmu i bardzo cenne. Zaliczamy do nich:

Glutation – glutation to nasz najpotężniejszy antyoksydant. Jest produkowany w organizmie, czasami jednak jest go zbyt mało, zwłaszcza w stanach chorobowych czy uzależnieniach. Neutralizuje wolne rodniki, odbudowuje uszkodzone struktury i wspiera inne przeciwutleniacze.

Koenzym Q10 – określany często jako „eliksir młodości” rzeczywiście broni się swoim działaniem – odmładza, dodaje energii, spowalnia procesy starzenia i redukuje zmęczenie.

Kwas alfa-liponowy (ALA) – jest to substancja wytwarzana w małych ilościach przez organizm człowieka, jednak czasami to nie wystarczy. Działa antyoksydacyjnie, poprawia skuteczność witaminy C i E, wspomaga leczenie cukrzycy typu II i pracę wątroby.

PQQ – czyli pirolochinolinochinon pełni rolę kofaktora enzymów oraz jest silnym przeciwutleniaczem. Poprawia również funkcjonowanie mitochondriów i spowalnia procesy starzenia się.

O autorze

Sylwia Lelonek

Zawodowo i hobbystycznie zajmuje się dietetyką. W wolnym czasie trenuje i podróżuje. Wiedzę czepie ze szkoleń, książek, najnowszych badań i merytorycznych dyskusji.

› Zobacz wszystkie artykuły

Dodaj komentarz

Kliknij tutaj aby skomentować artykuł

Facebook

Ad