Healthy Lifestyle Odżywianie

W jaki sposób można zwiększyć stężenie lipoprotein HDL i poprawić ich funkcje?

Podczas gdy szereg dowodów naukowych wskazuje, że podwyższone stężenia lipoprotein o niskiej gęstości (ang. Low-Density Lipoproteins, LDL) przyczyniają się zwykle do rozwoju miażdżycy tętnic i jej klinicznych konsekwencji, lipoproteiny o wysokiej gęstości (ang. High-Density Lipoproteins, HDL) są nadal powszechnie uważane za tzw. „dobry cholesterol”, który wykazuje właściwości ateroprotekcyjne, a więc przeciwmiażdżycowe. Ostatnie badania sugerują jednak, że nie zawsze tak jest i że uzasadniona jest podstawowa ponowna ocena klinicznego znaczenia lipoprotein HDL. Jak się okazuje, w przeciwieństwie do lipoprotein LDL, lipoproteiny HDL korelują z ryzykiem sercowo-naczyniowym tylko u zdrowych osób, a ich niskie stężenie powinno skłonić do badania dodatkowych patologii metabolicznych i zapalnych. Co więcej, według najświeższych doniesień naukowych, obliczanie stosunku lipoprotein LDL do HDL nie jest użyteczne dla wszystkich pacjentów, a koncentracja na lipoproteinach HDL nie wydaje się obecnie ważnym celem leczenia farmakologicznego.

Z całą pewnością jednak wzrost poziomu lipoprotein HDL poprzez korzystną modyfikację stylu życia danej osoby, którą można uzyskać na przykład w wyniku zaprzestania palenia tytoniu, czy wprowadzenia regularnie wykonywanych ćwiczeń fizycznych ma niewątpliwie pozytywne działanie i jest powszechnie zalecany. Ponadto, w licznych dotychczas przeprowadzonych badaniach z udziałem ludzi wykazano także, że wiele czynników żywieniowych może przyczyniać się do zwiększenia stężenia lipoprotein HDL w surowicy krwi. W jednej z prac odnotowano, że zastąpienie węglowodanów w diecie wielonienasyconymi, jednonienasyconymi i nasyconymi kwasami tłuszczowymi wiąże się ze stopniowym wzrostem o 7 – 12 % stężenia lipoprotein HDL w uzupełnieniu do innych zmian lipidowych. Co ciekawe, spożycie alkoholu zostało powiązane ze zwiększeniem stężenia HDL o 9,2 %, niezależnie od zmian w innych zmierzonych lipidach. Skromny wpływ na podwyższenie stężenia lipoprotein HDL o około 4 – 5 % zaobserwowano również w przypadku utraty masy ciała w wyniku określonej interwencji dietetycznej, konsumpcji kwasów tłuszczowych omega-3 i przestrzegania wzorców diety śródziemnomorskiej. Na domiar tego, wyniki opublikowanej dwa lata temu systematycznej pracy przeglądowej wskazują, że szczególnie pozytywny wpływ na wzrost stężenia lipoprotein wykazuje ekstrakt z liści karczocha i oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia.

Koniecznie warto podkreślić, że w niektórych przeprowadzonych ostatnio badaniach stwierdzono, że wysoki poziom lipoprotein HDL w surowicy krwi może nie być czynnikiem, który definitywnie chroni przed chorobami układu sercowo-naczyniowego. Dowiedziono natomiast, że poprawianie funkcji lipoprotein HDL, niezależnie od ich stężenia we krwi może prowadzić do obniżenia ryzyka chorób układu krążenia. Cząsteczki HDL wykazują między innymi właściwości naczynioprotekcyjne, antyoksydacyjne, przeciwzapalne, przeciwapoptotyczne i przeciwzakrzepowe, a także immunomodulacyjne. Wyniki licznych badań w tej materii wskazują, że korzystny wpływ na poprawę funkcji lipoprotein HDL może mieć regularna konsumpcja polifenoli zawartych w oliwie z oliwek extra virgin i likopenu znajdującego się naturalnie w pomidorach i ich przetworach oraz systematyczny wysiłek fizyczny, a zwłaszcza trening siłowy. Ponadto istnieją doniesienia, że kurkumina, która stanowi główny bioaktywny składnik popularnej przyprawy indyjskiej, czyli kurkumy również może charakteryzować się korzystnym wpływem na polepszenie funkcji lipoprotein HDL, a także oprócz tego wykazuje silne działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne, przeciwangiogenne i przeciwnowotworowe.

Piśmiennictwo:
1. März W., Kleber M.E., Scharnagl H. i wsp.: HDL cholesterol: reappraisal of its clinical relevance. Clin Res Cardiol. 2017 Sep;106(9):663-675. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5565659/
2. Siri-Tarino P.W.: Effects of diet on high-density lipoprotein cholesterol. Curr Atheroscler Rep. 2011 Dec;13(6):453-60. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21901431
3. Rondanelli M., Giacosa A., Morazzoni P. i wsp.: MediterrAsian Diet Products That Could Raise HDL-Cholesterol: A Systematic Review. Biomed Res Int. 2016;2016:2025687. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5108844/
4. Khaw K.T., Sharp S.J., Finikarides L. i wsp.: Randomised trial of coconut oil, olive oil or butter on blood lipids and other cardiovascular risk factors in healthy men and women. BMJ Open. 2018 Mar 6;8(3):e020167. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5855206/
5. Hernáez Á., Fernández-Castillejo S., Farràs M. i wsp.: Olive oil polyphenols enhance high-density lipoprotein function in humans: a randomized controlled trial. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2014 Sep;34(9):2115-9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25060792
6. McEneny J., Wade L., Young I.S. i wsp.: Lycopene intervention reduces inflammation and improves HDL functionality in moderately overweight middle-aged individuals. J Nutr Biochem. 2013 Jan;24(1):163-8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22819555
7. Ganjali S., Blesso C.N., Banach M. i wsp.: Effects of curcumin on HDL functionality. Pharmacol Res. 2017 May;119:208-218. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28192240
8. Roberts C.K., Katiraie M., Croymans D.M. i wsp.: Untrained young men have dysfunctional HDL compared with strength-trained men irrespective of body weight status. J Appl Physiol (1985). 2013 Oct 1;115(7):1043-9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3798817/

O autorze

Mateusz Durbas

Mateusz Durbas

Jestem magistrem dietetyki o specjalności dietetyka kliniczna, autorem wielu artykułów na temat żywienia i suplementacji, a przede wszystkim jednak miłośnikiem prozdrowotnego stylu życia opartego o świadome podejmowanie decyzji. Pasjonuję się szczególnie dietetyką kliniczną, sportową i psychodietetyką. Na co dzień przyjmuję swoich podopiecznych w Krakowie oraz piszę rozmaite artykuły specjalistyczne z dziedziny żywienia, ponieważ uwielbiam pisać :) 

› Zobacz wszystkie artykuły

Dodaj komentarz

Kliknij tutaj aby skomentować artykuł

Facebook

Ad