Stres a płodność

Paulina Ihnatowicz

Stres towarzyszy człowiekowi od zawsze. Jednak w dzisiejszych czasach stresory różnią się od tych, które były obecne w życiu ludzi w czasach pierwotnych. Kiedy mowa o stresie mamy na myśli także stres oksydacyjny. Stres oksydacyjny jest to zaburzenie homeostazy organizmu w odpowiedzi na stawiane mu wymagania.

Przyczynami stresu oksydacyjnego są najczęściej czynniki zewnętrzne, w których wymienić można m.in. życie w długotrwałym napięciu nerwowym, zanieczyszczenie środowiska, wyczynowe uprawianie sportu, palenie papierosów, wysoko przetworzona dieta, kontakt z metalami ciężkimi, czy zażywanie niektórych leków.

Przewlekły stres wpływa negatywnie na organizm powodując stan zapalny. Zwiększa się pula wolnych rodników, a zaburzenie homeostazy oksyredukcyjnej prowadzi do zaburzeń w jego funkcjonowaniu, w dłuższej perspektywie czasu prowadząc do chorób.

Jednym ze skutków długotrwałego stresu są zaburzenia płodności, dotyczące zarówno kobiet, jak i mężczyzn. W latach 60. XX wieku niepłodność w krajach rozwiniętych dotyczyła 7-8% par. Na początku XXI wieku niepłodność dotyczyła już 15–20% par, a w ponad połowie z nich przyczyną była słaba jakość nasienia mężczyzn. W tym samym okresie odnotowano również zwiększoną częstość występowania raka jąder u mężczyzn.

Obniżenie płodności  jest ściśle związane z czynnikami środowiskowymi, w tym z występującymi stresorami psychicznymi w życiu zawodowym i prywatnym. Psychospołeczne czynniki stresogenne mogą leżeć u podstaw tzw. niepłodności idiopatycznej (czyli niepłodności o nieznanej przyczynie), która jest często trudna w leczeniu.

Wykazano, że stres o dużym nasileniu może spowodować zatrzymanie spermatogenezy u mężczyzn. Stres psychologiczny zaburza równowagę hormonalną i plemnikotwórczą funkcję męskich gonad., co wpływa na zmniejszenie liczebności oraz ruchliwości plemników. W konsekwencji uniemożliwia to uzyskanie zapłodnienia lub prowadzi do zaburzenia rozwoju zarodka.

Do najważniejszych przyczyn niepłodności żeńskiej można zaliczyć m.in. endometriozę, problemy z owulacją oraz zaburzenia jajeczkowania. W przypadku kobiet stres negatywnie działa na komórki jajowe, pogarszając ich żywotność. Ponadto dochodzi do nieprawidłowego odżywienia błony śluzowej macicy, co w konsekwencji utrudnia zagnieżdżenie się zarodka. Stres oksydacyjny bywa przyczyną rozregulowanych cykli miesiączkowych, a w niektórych przypadkach może powodować bądź nasilać takie schorzenia jak zespół policystycznych jajników, czy właśnie endometriozę. To, że nie dochodzi do zapłodnienia, może być mechanizmem obronnym kobiety. Organizm daje w ten sposób do zrozumienia, że w „takich” warunkach ciąża jest niepożądana.

Wsparcie organizmu z przewlekłym stresem, a więc i przewlekłym stanem zapalnym jest niezwykle konieczne w przypadku osób starających się o dziecko. Odpowiednie zachowania żywieniowe i zachowanie higieny stylu życia mogą zmniejszyć problemy związane z zajściem w ciążę u par aż o 80%. Zalecenia dotyczące zmniejszenia ryzyka niepłodności zarówno u kobiet, jak i mężczyzn odnoszą się między innymi do poziomu spożycia podstawowych składników odżywczych, stosowanej suplementacji oraz aktywności fizycznej.

Warto znaleźć czas na odpowiednią regenerację i sposoby odreagowania stresu. Może być to zarówno aktywnie spędzany czas we dwoje na świeżym powietrzu, jak i w domowym zaciszu. Kontakt z naturą pomoże dostarczyć organizmowi odpowiedniej dawki witaminy D3,  dodatkowo promienie słoneczne regulują wytwarzanie melatoniny, serotoniny i dopaminy. Niezwykle ważny jest odpowiedni sen. Podczas snu regenerują się wszystkie komórki organizmu, co jest niezwykle ważne m.in. dla prawidłowego wydzielania hormonów i neuroprzekaźników.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *