Siemię lniane i jego walory prozdrowotne – część II

Mateusz Durbas

W pierwszej części artykułu dokładnie omówiony został skład nasion lnu oleistego oraz ich wpływ na profil lipidowy krwi, masę oraz skład ciała, a także gospodarkę węglowodanową organizmu. Z kolei w tej części przedstawione zostaną pozostałe udokumentowane w badaniach naukowych walory prozdrowotne, którymi charakteryzuje się siemię lniane.

Siemię lniane a ciśnienie tętnicze krwi

Cztery lata temu w czasopiśmie The Journal of Nutrition pojawiła się systematyczna praca przeglądowa i metaanaliza 11 kontrolowanych badań z udziałem nieco ponad 1000 osób, której celem było wyjaśnienie wpływu spożycia nasion lnu na ciśnienie krwi [1]. Wyniki przeprowadzonej metaanalizy wykazały, że dodatek do diety nasion lnu oleistego przyczyniał się do obniżenia zarówno skurczowego (- 1,77 mm Hg), jak i rozkurczowego (- 1,58 mm Hg) ciśnienia tętniczego krwi. Ponadto w niniejszej pracy zaobserwowano bardziej wyraźny korzystny wpływ siemienia lnianego na redukcję, zwłaszcza rozkurczowego ciśnienia tętniczego krwi, w sytuacji kiedy zostanie ono spożyte jako całe ziarno i przez okres co najmniej 12 tygodni. Pomimo, iż w przytoczonej publikacji pojawiły się drobne błędy, nie miały one ostatecznie istotnego wpływu na wyniki metaanalizy, a także analizę podgrup oraz interpretację uzyskanych rezultatów [2]. Z kolei w jeszcze innym systematycznym przeglądzie i metaanalizie, obejmującej 15 randomizowanych kontrolowanych badań klinicznych o łącznym udziale 1302 osób, który ukazał się niespełna 3 lata temu w czasopiśmie Clinical Nutrition wykazano znaczące zmniejszenie zarówno skurczowego (- 2,85 mm Hg), jak i rozkurczowego (- 2,39 mm Hg) ciśnienia tętniczego krwi w wyniku suplementacji diety rozmaitymi produktami z siemienia lnianego w postaci proszku, oleju, bądź ekstraktu z lignanów [3].

Siemię lniane a markery stanu zapalnego

Trzy lata temu opublikowano na łamach czasopisma Nutrients wyniki systematycznej pracy przeglądowej i metaanalizy, uwzględniającej 20 randomizowanych kontrolowanych badań z udziałem 1378 uczestników w której postanowiono ocenić czy podawanie nasion lnu oleistego lub jego pochodnych w postaci oleju lnianego, bądź suplementu zawierającego lignany może złagodzić stan zapalny [4]. Autorzy przytoczonej pracy nie znaleźli wystarczających dowodów na to, że nasiona lnu oleistego i jego pochodne mają korzystny wpływ na obniżenie stężenia białka ostrej fazy C-reaktywnego (CRP) we krwi, niemniej jednak odnotowano, że mogą one znacznie zmniejszyć CRP (- 0,83 mg/L) w osób otyłych. Zbieżne wyniki w tej materii uzyskano także w świeżo upublicznionej systematycznej pracy przeglądowej i metaanalizie, obejmującej tym razem 17 randomizowanych kontrolowanych badań o łącznej liczbie uczestników wynoszącej 1256 osób [5].

Siemię lniane a choroby nowotworowe

Istnieją wstępne doniesienia pochodzące z badań klinicznych i eksperymentalnych, które sugerują, że siemię lniane może wykazywać działanie zmniejszające ryzyko wystąpienia raka piersi u kobiet, a także potencjalnie hamować wzrost nowotworów u pacjentek z rakiem piersi, przede wszystkim jednak u kobiet po menopauzie [6]. Wskazuje się, że korzyści w tym aspekcie mogą wynikać z obecności lignanów, a także wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, w szczególności ALA.

Podsumowanie

Siemię lniane jest uważane za żywność funkcjonalną o szerokim spektrum działania głównie dzięki zawartości czterech kluczowych składników bioaktywnych: kwasu alfa-linolenowego, lignanów, antyoksydantów i błonnika pokarmowego. Należy jednak podkreślić, że nasiona lnu oleistego zawierają w swoim składzie również substancje antyodżywcze takie jak nietrwałe termicznie glikozydy cyjanogenne oraz kwas fitynowy [7]. Warto na koniec zwrócić uwagę, iż zasadne są zalecenia, aby mielić siemię lniane bezpośrednio przed spożyciem w celu usunięcia zewnętrznej warstwy okrywy nasiennej, a tym samym zwiększenia jego strawności oraz biodostępności składników odżywczych.

Piśmiennictwo:     

  1. Khalesi S., Irwin C., Schubert M.: Flaxseed consumption may reduce blood pressure: a systematic review and meta-analysis of controlled trials. J Nutr. 2015 Apr;145(4):758-65. https://academic.oup.com/jn/article/145/4/758/4644337
  2. Khalesi S., Irwin C., Schubert M.: Reply to Pierce at al. J Nutr. 2015 Nov;145(11):2631-2. https://academic.oup.com/jn/article/145/11/2631/4585845
  3. Ursoniu S., Sahebkar A., Andrica F., Serban C., Banach M.: Effects of flaxseed supplements on blood pressure: A systematic review and meta-analysis of controlled clinical trial. Clin Nutr. 2016 Jun;35(3):615-25. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26071633
  4. Ren G.Y., Chen C.Y., Chen G.C., Chen W.G., Pan A., Pan C.W., et al.: Effect of Flaxseed Intervention on Inflammatory Marker C-Reactive Protein: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrients. 2016 Mar 4;8(3):136. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4808865/
  5. Ursoniu S., Sahebkar A., Serban M.C., Pinzaru I., Dehelean C., Noveanu L., et al.: A systematic review and meta-analysis of clinical trials investigating the effects of flaxseed supplementation on plasma C-reactive protein concentrations. Arch Med Sci. 2019 Jan;15(1):12-22. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6348364/
  6. Calado A., Neves P.M., Santos T., Ravasco P.: The Effect of Flaxseed in Breast Cancer: A Literature Review. Front Nutr. 2018 Feb 7;5:4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5808339/
  7. Kajla P., Sharma A., Sood D.R.: Flaxseed-a potential functional food source. J Food Sci Technol. 2015 Apr;52(4):1857-71. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4375225/

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *