Badania suplementów Healthy Lifestyle Odżywianie Suplementacja Suplementy diety

Rola witaminy D w zespole policystycznych jajników

Niedobór witaminy D u kobiet z PCOS

Zespół policystycznych jajników (ang. The Polycystic Ovary Syndrome, PCOS) jest obecnie jednym z najczęściej występujących zaburzeń metabolicznych i dysfunkcji układu rozrodczego wśród kobiet w wieku reprodukcyjnym [1]. Ponadto, kobiety cierpiące z powodu zespołu wielotorbielowatych jajników często raportują szereg symptomów powiązanych z zaburzeniami cyklu miesiączkowego i nadmierną produkcją androgenów, co znacząco wpływa na ich jakość życia. Dowiedziono także, że pacjentki z PCOS mogą charakteryzować się zwiększonym ryzykiem wielu poważnych komplikacji zdrowotnych, w tym otyłości, insulinooporności, cukrzycy typu II, chorób sercowo-naczyniowych, niepłodności, raka i zaburzeń psychicznych. Co ciekawe, w opublikowanym pod koniec ubiegłego roku badaniu obserwacyjnym z udziałem 256 niepłodnych kobiet z PCOS stwierdzono niedobór witaminy D u ponad 70 % uczestniczek, natomiast nieco powyżej 20 % pacjentek miało niewystarczający poziom witaminy D, a jedynie niespełna 10 % kobiet charakteryzowało się prawidłowym stężeniem witaminy D, co może sugerować, iż deficyt witaminy D jest wysoce rozpowszechniony u niepłodnych kobiet z zespołem policystycznych jajników [2].

Witamina D a stężenie androgenów

W systematycznej pracy przeglądowej i metaanalizie, obejmującej 6 badań klinicznych z całościowym udziałem 183 kobiet z PCOS w przedziale wiekowym 18 – 41 lat wykazano, że suplementacja witaminą D przyczynia się do znaczącego zmniejszenia stężenia testosteronu całkowitego we krwi u pacjentek, natomiast nie stwierdzono wpływu przyjmowania preparatu witaminy D na poziom testosteronu wolnego oraz stężenie SHBG, czyli białka wiążącego hormony płciowe [3].

Witamina D a stan zapalny i stres oksydacyjny

W ubiegłym roku ukazała się systematyczna praca przeglądowa i metaanaliza, uwzględniająca 7 randomizowanych kontrolowanych badań, trwających między 8 a 12 tygodni z udziałem kobiet z zespołem wielotorbielowatych jajników u których postanowiono ocenić wpływ suplementacji witaminą D na biomarkery stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego [4]. Naukowcy odnotowali, że przyjmowanie preparatu witaminy D prowadzi do wyraźnej redukcji stężenia białka C-reaktywnego oznaczanego metodą wysokiej czułości (hs-CRP) i malonylodialdehydu (MDA), czyli markeru stresu oksydacyjnego oraz jednocześnie zwiększenia całkowitej pojemności antyoksydacyjnej (TAC), natomiast nie zaobserwowano wpływu na stężenie tlenku azotu, ani całkowity poziom glutationu w organizmie badanych kobiet z PCOS. Co ciekawe, w niektórych badaniach objętych metaanalizą, witamina D była podawana w dość niskich dawkach wynoszących poniżej 1000 IU na dobę, co może nie do końca odzwierciedlać rzeczywistego potencjału witaminy D. Warto również podkreślić, że stosowanie witaminy D wraz z innymi suplementami diety (np. z wapniem, witaminą K2, magnezem i/lub cynkiem) może skutkować lepszymi rezultatami w zakresie poprawy zdrowia, aniżeli przyjmowanie wspomnianej witaminy samodzielnie.

Witamina D a insulinooporność

Pod koniec ubiegłego roku w czasopiśmie Nutrients pojawiła się systematyczna praca przeglądowa i metaanaliza polskich naukowców z poznańskich uczelni, która uwzględniła 11 randomizowanych kontrolowanych badań z udziałem 601 kobiet z zespołem policystycznych jajników [5]. W niniejszej publikacji dowiedziono, że dodatkowa suplementacja witaminy D prowadzi do znaczącego obniżenia stężenia glukozy na czczo w sytuacji, kiedy witamina D była podawana wraz z innymi preparatami (np. wapniem, magnezem, cynkiem, bądź witaminą K2) i zmniejszenia wartości wskaźnika oporności insulinowej HOMA-IR w przypadku, gdy witamina D była podawana samodzielnie w sposób stały (nie raz w tygodniu) w dawkach wynoszących przynajmniej 4000 IU dziennie oraz w odpowiednim połączeniu z innymi, wcześniej wymienionymi produktami.

Podsumowanie

Systematyczne przyjmowanie odpowiedniej jakości preparatu farmaceutycznego zawierającego witaminę D w określonej dawce wydaje się mieć pozytywny wpływ na liczne parametry metaboliczne i endokrynne u kobiet z zespołem wielotorbielowatych jajników. Biorąc pod uwagę wyniki przytoczonych w niniejszym artykule prac naukowych, warto zwrócić również uwagę na odpowiednią podaż magnezu, który jest makroelementem szczególnie istotnym dla optymalnego funkcjonowania prawdopodobnie wszystkich enzymów uczestniczących w procesie metabolizmu witaminy D, obejmującego zarówno jej syntezę, jak i aktywację [6].

Piśmiennictwo:

  1. El Hayek S., Bitar L., Hamdar L.H., Mirza F.G., Daoud G.: Poly Cystic Ovarian Syndrome: An Updated Overview. Front Physiol. 2016 Apr 5;7:124. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4820451/
  2. Mogili K.D., Karuppusami R., Thomas S., Chandy A., Kamath M.S., Tk A.: Prevalence of vitamin D deficiency in infertile women with polycystic ovarian syndrome and its association with metabolic syndrome - A prospective observational study. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2018 Oct;229:15-19. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30096464
  3. Azadi-Yazdi M., Nadjarzadeh A., Khosravi-Boroujeni H., Salehi-Abargouei A.: The Effect of Vitamin D Supplementation on the Androgenic Profile in Patients with Polycystic Ovary Syndrome: A Systematic Review and Meta-Analysis of Clinical Trials. Horm Metab Res. 2017 Mar;49(3):174-179. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28351084
  4. Akbari M., Ostadmohammadi V., Lankarani K.B., Tabrizi R., Kolahdooz F., Heydari S.T., et al.: The Effects of Vitamin D Supplementation on Biomarkers of Inflammation and Oxidative Stress Among Women with Polycystic Ovary Syndrome: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Horm Metab Res. 2018 Apr;50(4):271-279. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29475212
  5. Łagowska K., Bajerska J., Jamka M.: The Role of Vitamin D Oral Supplementation in Insulin Resistance in Women with Polycystic Ovary Syndrome: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrients. 2018 Nov 2;10(11). pii: E1637. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6266903/
  6. Uwitonze A.M., Razzaque M.S.: Role of Magnesium in Vitamin D Activation and Function. J Am Osteopath Assoc. 2018 Mar 1;118(3):181-189. https://jaoa.org/article.aspx?articleid=2673882                                                                                                                                  

O autorze

Mateusz Durbas

Mateusz Durbas

Jestem magistrem dietetyki o specjalności dietetyka kliniczna, autorem wielu artykułów na temat żywienia i suplementacji, a przede wszystkim jednak miłośnikiem prozdrowotnego stylu życia opartego o świadome podejmowanie decyzji. Pasjonuję się szczególnie dietetyką kliniczną, sportową i psychodietetyką. Na co dzień przyjmuję swoich podopiecznych w Krakowie oraz piszę rozmaite artykuły specjalistyczne z dziedziny żywienia, ponieważ uwielbiam pisać :) 

› Zobacz wszystkie artykuły

Dodaj komentarz

Kliknij tutaj aby skomentować artykuł

Facebook

Ad