Healthy Lifestyle Odżywianie Suplementacja

Poród przedwczesny a wybrane substancje ziołowe – mit czy fakt? Cz. 2

Zgodnie z obietnicą, w tym tygodniu biorę pod lupę kwestię związane z tym czy rzeczywiście mamy się obawiać niektórych preparatów ziołowych/różnego rodzaju substancji naturalnych, które w obiegowej opinii i według Doktor GOOGLE noszą miano tych, które zwiększają ryzyko porodu przedwczesnego poprzez np. wywoływania skurczy macicy i wędrują w internecie pod hasłami „sposoby na wywołanie porodu”, „zioła zakazane w ciąży” itd.

Część 1

Jest to temat, którego się obawiają kobiety w ciąży, które jeszcze nie mają skończonego 37 tygodnia ciąży oraz temat, dzięki któremu kobiety z zakończonym 39-40 TC próbują poród przyśpieszyć w sposoby domowe/naturalne obawiając się zmedykalizowanego wywoływania porodu.

Biorąc pod uwagę fakt, że o ile FDA opracowała system klasyfikacyjny co do bezpieczeństwa lub zagrożenia stosowania leków u kobiet w ciąży, to w przypadku preparatów naturalnych takiej klasyfikacji nie ma, więc, aby dostarczyć moim czytelnikom najlepszej dostępnej, opartej na wiarygodnych dowodach naukowych informacji na temat bezpieczeństwa lub niebezpieczeństwa stosowania różnych substancji naturalnych w czasie ciąży, w poprzednim artykule zamieściłam tabele z hierarchią dowodów naukowych, zarówno co do skuteczności substancji X ogólnie (poza stanami ciąży) jak i bezpieczeństwa lub niebezpieczeństwa stosowania substancji X w przebiegu ciąży. I na podstawie tych tabel w tym wpisie, opiszę parę wybranych i najbardziej popularnych preparatów ziołowych czy różnego rodzaju substancji naturalnych.

WYBRANE SUBSTANCJE NATURALNE

Opisując każdy z preparatów ziołowych/różnego rodzaju substancji naturalnych będę przedstawiać temat w tabeli następująco:

  1. Nazwa zwyczajowa pod którą powszechnie określa się daną substancję naturalną;
  2. Wskazania - główne wskazania terapeutyczne dla zioła (poza stanami ciąży) zgodnie z hierarchią dowodów naukowych;
  3. Ciąża - bezpieczeństwo stosowania danej substancji podczas ciąży. Zgodnie z zasadami medycyny opartej na dowodach bezpieczeństwo zioła w czasie ciąży ocenia się na podstawie ocen / poziomów dowodów (patrz poprzedni artykuł);
  4. Część, która zapewnia terapeutyczne korzyści danej substancji naturalnej, np. korzeń, liść, łodyga.

 

MALINA
Wskazania 1. Poród- poziom dowodu naukowego B1

 

Wiele kobiet spożywa herbatę z liści malin podczas końcówki ciąży, wierząc, że pomoże to wywołać poród, go skrócić czy uczynić szybszym i „łatwiejszym”. Ponad 50% położnych poleca ową strategię, aby wywołać poród.

 

Ciąża 1. Bezpieczeństwo picia herbat z malin w trakcie ciąży – poziom dowodu naukowego 1A;

2. Skraca drugi etap porodu i zmniejsza komplikację okołoporodowe (użycie kleszczy, przekuwanie błon lub wymaganie cięcia cesarskiego) – poziom dowodu naukowego 1A;

3. Może zmniejszać liczbę urodzeń przedwczesnych oraz po terminie - – poziom dowodu naukowego 1B;

4. Indukcja porodu poprzez stymulację macicy do skurczy – poziom dowodu naukowego 4.

 

Przeprowadzono podwójnie zaślepione, randomizowane badanie kontrolowane placebo z udziałem 192 kobiet będących w ciąży po raz pierwszy, które od 32 tygodnia ciąży aż do porodu spożywały oralny preparat/wyciąg z liści malin (2x1,2 g dziennie). Badanie wykazało, że suplementacja wyciągiem z liści malin w takiej ilości, nie powoduje żadnych skutków ubocznych dla matki i dziecka, ale wbrew powszechnemu przekonaniu ani nie przyśpiesza wystąpienie porodu, ani nie skraca jego pierwszego etapu.

 

Jedynymi klinicznie istotnymi odkryciami były skrócenie drugiego etapu porodu (średnia różnica = 9,59 minut) i niższy odsetek porodów kleszczowych między grupą stosująca suplement, a grupą kontrolną placebo (19,3% vs. 30,4%).

 

Część liście

 

BLACK COHOSH

 (Pluskwica Groniasta)

Wskazania 1. Objawy menopauzalne - poziom dowodu naukowego B1;

2. Ból stawów - poziom dowodu naukowego B2;

3. Indukcja porodu - poziom dowodu naukowego E.

 

Ciąża 1. Indukcja porodu - poziom dowodu naukowego 4.

 

Black Cohosh sam lub w połączeniu z innymi ziołami (np. z liśćmi maliny) ma długą tradycję i jest często stosowany przez położne jako środek pobudzający macicę i pomoc w wywoływaniu porodu. Dowody naukowe na to są jednak bardzo słabe, opierają się na teorii/hipotezie naukowej lub ekspertyzie.

 

2. Emmenagoga (fitoterapeutyki objęte ogólną nazwą emmenagoga działają jako środki poronne) - poziom dowodu naukowego 4.

 

Black Cohosh musi być stosowany ostrożnie w czasie ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży, gdy jego rzekome działanie wywołujące poronienie może być niepokojące.

 

*Użycie Pluskwicy groniastej powinno przejść rygorystyczne badania wysokiej jakości na ludziach w celu ustalenia jego bezpieczeństwa lub niebezpieczeństwa w trakcie ciąży.

 

Część Korzenie (ekstrakty), kłącza
ALOES
Wskazania Użycie oralne:

 

1.Zaparcia – poziom dowodu naukowego B1;

2.Hiperglikemia i zaburzenia lipidowe – poziom dowodu naukowego C;

3. Wrzody  – poziom dowodu naukowego C;

4. Fibromialgia – poziom dowodu naukowego C;

5. Cukrzyca typu 2 - poziom dowodu naukowego E.

 

Użycie miejscowe/zewnętrzne:

 

1. Łuszczyca - poziom dowodu naukowego B1;

2. Opryszczka zwykła - poziom dowodu naukowego B1;

3. Łojotokowe zapalenie skóry - poziom dowodu naukowego B1;

4. Sucha skóra - poziom dowodu naukowego B2;

5. Uszkodzenie skóry przez promieniowanie - poziom dowodu naukowego B2;

6. Poparzenia - poziom dowodu naukowego C.

 

Ciąża Użycie oralne:

 

1. Potencjalnie genotoksyczne i mutagenne dla płodu - poziom dowodu naukowego 3;

2. Potencjalne poronienie lub poród poprzez wywoływanie skurczy macicy - poziom dowodu naukowego 4.

 

Użycie miejscowe/zewnętrzne:

 

1.Korzystne działanie w zmniejszaniu nasilenia melasmy (ostudy/przebarwień) w przebiegu w ciąży – poziom dowodu naukowego A1;

2. Zewnętrzne zastosowanie np. żelu Aloe Vera nie stanowi problemu podczas ciąży - poziom dowodu naukowego 4.

 

*Użycie aloesu powinno przejść rygorystyczne badania wysokiej jakości na ludziach w celu ustalenia jego bezpieczeństwa lub niebezpieczeństwa w trakcie ciąży

 

Część Suszony w preparatach oralnych i żel z liści

 

BROMELAINA
Wskazania 1. Obrzęk piersi pod czas laktacji – poziom dowodu naukowego A.
Ciąża 1. W użyciu wewnątrz waginalnym w postaci suplementu może rozszerzać kanał szyjny – poziom dowodu naukowego 1C;

2. Potencjalne działanie poronne owocu i soku z ananasa (bo bromelaina w nim zawarta należy do fitoterapeutyków objętych ogólną nazwą emmenagoga działających jako środki poronne) - poziom dowodu naukowego 4.

 

Część Liście, wyciąg z ananasa i owóc/sok ananasa

 

NIEPOKALANEK POSPOLITY

(Vitex agnus-castus)

Wskazania 1. Zespół napięcia przedmesntruacyjnego – poziom dowodu naukowego B1;

2. Cykliczna mastalgia (ból piersi/mastodynia) – poziom dowodu naukowego B1;

3. Hiperprolaktynemia - poziom dowodu naukowego B1;

4. Niepłodność - poziom dowodu naukowego B2;

5. Trądzik - poziom dowodu naukowego E;

6. Zaburzenia miesiączkowania - poziom dowodu naukowego E.

 

Ciąża 1. Potencjalne działanie poronne (bo należy do fitoterapeutyków objętych ogólną nazwą emmenagoga działających jako środki poronne) - poziom dowodu naukowego 4;

2. Stymulator skurczy macicy - poziom dowodu naukowego 4;

3. Zapobieganie poronieniom w pierwszym trymestrze ciąży u kobiet z niedoborem progesteronu - poziom dowodu naukowego 4;

 

 

Część Wyciąg z owoców niepokalanka pospolitego
OLEJ RYCYNOWY
Wskazania 1. Zaparcia - poziom dowodu naukowego B1;

2. Poród- poziom dowodu naukowego B1

 

Wiele kobiet spożywa olej rycynowy podczas końcówki ciąży, wierząc, że pomoże to wywołać poród. Bardzo wiele położnych poleca ową strategię, aby wywołać poród, który się spóźnia.

 

Ciąża 1. Indukcja porodu poprzez stymulację skurczy macicy - poziom dowodu naukowego 1A

 

Mechanizm molekularny, poprzez który działa olej rycynowy pozostaje nie do końca poznany. Domniewa się, że kwas rycynolowy obecny w oleju rycynowym aktywuje komórki mięśni gładkich jelit i macicy za pośrednictwem receptorów prostaglandynowych EP3 indukując indukując działanie przeczyszczające.

 

Randomizowane badanie kontrolne przeprowadzone na 50 kobietach z zakończonym terminem ciąży (40-42TC) wykazało, że spożycie 60 ml oleju rycynowego spowodowało znaczny wzrost wskaźnika inicjacji porodów w grupie kobiet używających olej w porównaniu z grupą kontrolną (54,2% w porównaniu z 4,3%).

 

Wniosek - prawdopodobieństwo rozpoczęcia porodu w ciąży pierwszych 24 godzinach po spożyciu olejku rycynowego znacząco wzrasta, jednak dalsze badania są wymagane, aby potwierdzić jego bezpieczeństwo i skuteczność.

 

Warto jednak zaznaczyć, iż też trafiłam na dane uzyskane z rejestrów szpitalnych 612 kobiet w ciąży trwającej dłużej niż 40 tygodni - termin urodzenia dziecka nie różnił się znacząco między obiema grupami (przyjmującymi olej rycynowy oraz tymi, które oleju nie przyjmowały).

 

Wyniki te wykazały, że olej rycynowy jest nieszkodliwy, ale i nie pomocny w wywołaniu porodu i że niema żadnego uzasadnienia dla rekomendowania oleju rycynowego w tym celu. Jego spożycie może spowodować biegunkę, jednak niekoniecznie wiązać się to będzie z przyśpieszeniem porodu.

 

Część olej

 

OLEJ Z WIESIOŁKA/OGÓRECZNIKA

(lub inne, gdzie występuje kwas GLA γ-linolenowy)

Wskazania 1. Choroby sercowo naczyniowe – poziom dowodu naukowego B1;

2. Cukrzyca – poziom dowodu naukowego B1;

3. Stwardnienie rozsiane czy choroba Alzheimera oraz ogólne działanie ochronne na układ nerwowy – poziom dowodu naukowego B1;

4. Sucha i mało elastyczna skóra, atopowe zapalenie skóry – poziom dowodu naukowego B1;

5.Zespół napięcia przedmenstruacyjnego (PMS) – poziom dowodu naukowego B1.

6. Choroby układu pokarmowego w tym np. wrzody żołądka - poziom dowodu naukowego B1.

Ciąża 1. Brak szybszej indukcji porodu poprzez stymulację skurczy macicy - poziom dowodu naukowego 1A

 

W sieci jest dużo artykułów na temat tego, że kobiety w ciąży nie powinny przyjmować oleju z wiesiołka czy ogórecznika, ponieważ jest on środkiem wywołującym skurcze macicy. Mają te oleje też długą tradycję i rzeczywiście są często polecane przez położne jako środek pobudzający macicę, aby pomoc w wywoływaniu porodu w ciążach donoszonych czy też w celu przyspieszenia dojrzewania szyjki macicy w celu skrócenia czasu trwania porodu.

 

Było przeprowadzone badanie eksperymentalne, gdzie 54 kobiety przyjmowały olej z wiesiołka od 37 tygodnia ciąży oraz grupa kontrolna 54 kobiet, które tego nie robiły. Wyniki wykazały, że doustne podawanie olejku z wiesiołka od 37 tygodnia ciąży aż do porodu ani nie skracało ciąży ani nie zmniejszało całkowitej długości porodu.

 

Powyższe wspomniane badanie naukowe również wykazało, że stosowanie doustne oleju z wiesiołka może wiązać się ze wzrostem częstości przedłużonego pękania błon, zwiększania dawek oksytocyny przy porodach indukowanych, czy konieczności użycia ekstrakcji próżniowej.

 

Ze względu na powyższe oraz na wspomniany mechanizm "lepiej dmuchać na zimne niż przypadkiem się sparzyć" - biorąc pod uwagę, że stosowanie oleju z wiesiołka (szczególnie w dużych dawkach suplementacyjnych) podczas ciąży nie jest wystarczająco dobrze zbadane i poparte literaturą naukową, dlatego zaleca się go unikać.

 

*Użycie powyższych olejów powinno przejść nowsze rygorystyczne badania wysokiej jakości na ludziach w celu ustalenia jego bezpieczeństwa lub niebezpieczeństwa w trakcie ciąży. Ponadto należy zbadać różne drogi podawania i różne dawki.

 

 

Część Olej i olej w postaci suplementacyjnej z wyższymi stężeniami GLA

 

O autorze

Julia Morawska

Julia Morawska

Psychodietetyk oraz absolwentka Uniwersytetu Medycyny Funkcjonalnej. Niebawem mama, służę poradami w kwestii przygotowań do ciąży oraz w jej trakcie.

› Zobacz wszystkie artykuły

Dodaj komentarz

Kliknij tutaj aby skomentować artykuł

Facebook

Ad