Healthy Lifestyle Kij w mrowisko

Poród przedwczesny a naturalne preparaty ziołowe – czy jest się czego obawiać? cz. 1

Większość kobiet ciężarnych jak ognia się obawia porodu przedwczesnego i nic dziwnego - mi osobiście na samą myśl serce przyśpiesza, ręce drżą i zlewa mnie zimnym potem, szczególnie po tym jak w 20 TC miałam incydent (całe szczęście na czas wykrytym oraz opanowanym przez mojego lekarza prowadzącego ciąże) z nadmiernym skracaniem się szyjki macicy. Dlaczego tak się tego obawiamy? Między innymi ze względu na fakt, że dziecko urodzone zbyt wcześnie jest narażone na wiele problemów zdrowotnych i związane z porodem przedwczesnym, wcześniactwo zwiększa ryzyko śmierci i niepełnosprawności naszego dziecka.

Według WHO o porodzie przedwczesnym mówimy wtedy, kiedy dziecko rodzi się przed ukończonym 37 tygodniem ciąży, a zakończonym 22 tygodniem. Dziecko urodzone między 22 a 28 tygodniem jednak należy to tzw. skrajnych wcześniaków. Jeśli dziecko urodzi się po 34 tygodniu ciąży to wtedy mówimy o późnym wcześniaku. Niestety porody przedwczesne (między 22-37 TC) dotykają na prawdę dość sporego odsetka kobiet - w statystykach światowych jest to aż około 10-15% porodów. Piszę AŻ, gdyż w położnictwie nie ma innych "zaburzeń" dotykających tak dużego procentu kobiet.

Wiele przyszłych mam jest przekonanych, że mają nad tym całkowitą kontrolę i że skoro o siebie dbają to ten problem ich na pewno nie dotknie. Warto jednak wiedzieć, że przyczyn porodu przedwczesnego może być naprawdę wiele, zaczynając od zakażeń wewnątrzmacicznych oraz innego rodzaju zakażeń ogólnoustrojowych, zaburzeń immunologicznych, zaburzeń hormonalnych, kończąc na przyczynach fizjologicznych jak ciąża wielopłodowa czy takich przyczynach jak niewłaściwe postępowanie w przebiegu ciąży. 

Możemy próbować choćby z pozoru zachować jakąś kontrolę – dbając o to jak jemy, ile się ruszamy, unikając jak ognia wszystkiego co nawet w minimalnym stopniu może wpłynąć negatywnie na zdrowie naszego przyszłego dziecka i przebieg ciąży (często aż do przesady), ale okazuje się, że aż w ok. 90% przypadków porodów przedwczesnych medycyna nie potrafi znaleźć odpowiedzi, która przyczyna ten wczesny poród wywołała. Nader często się zdarza, że u kobiety, u której ciąża przebiegała wręcz książkowo, na świat nagle przychodzi wcześniak bez żadnych zapowiedzi oraz wcześniejszych ostrzeżeń (np. krwawienie, bóle jak na miesiączkę, nagle zmiany w aktywności ruchowej dziecka, nadmierne skracanie się szyjki macicy itd.).

Czy to oznacza, że mamy olać wszystko i nie dbać o swój styl życia itd.? No nie!!! Ale, po prostu warto pamiętać, że ciąża jest stanem bardzo dynamicznym, i że wiele rzeczy jest totalnie poza naszą kontrolą. Warto pamiętać też o tym o czym wspominałam w artykule „Niepokoje ciężarnej – czyli różnego rodzaju zagrożenia: MITY i FAKTY”, że zasada „lepiej dmuchać na zimne, niż przypadkiem się sparzyć” może mieć też swoje skutki uboczne w postaci np. nadmiernego stresu, który się pojawi wtedy, kiedy jakiś czynnik ma potencjalny minimalny negatywny wpływ na rozwój dziecka czy przebieg ciąży, a stres odczuwalny w związku z narażeniem na ten czynnik jest o wiele gorszy.

Zanim zaczniesz więc panikować i aż do przesady wszystkiego się wystrzegać, warto pamiętać o tym, że nie samo narażenie na negatywny czynnik X jest kluczowy, ale przede wszystkim jego dawka oraz okres narażenia na działanie tego czynnika.

PREPARATY ZIOŁOWE – MOGĄ WYWOŁAĆ PORÓD?

W artykule ‘Niepokoje ciężarnej – czyli różnego rodzaju zagrożenia: MITY i FAKTY”, głównie się skupiłam na czynnikach stwarzających ryzyko dla rozwoju dziecka, w tym oraz następnym tygodniu projektu (dwóch artykułach i nagraniach na YT) biorę pod lupę kwestię związane z porodami przedwczesnymi oraz tym czy rzeczywiście mamy się obawiać niektórych preparatów ziołowych/różnego rodzaju substancji naturalnych, które w obiegowej opinii i według Doktor GOOGLE noszą miano tych, które zwiększają ryzyko porodu przedwczesnego poprzez np. wywoływania skurczy macicy i wędrują w internecie pod hasłami „sposoby na wywołanie porodu”, „zioła zakazane w ciąży” itd.

Jest to temat, którego się obawiają kobiety w ciąży, które jeszcze nie mają skończonego 37 tygodnia ciąży oraz temat, dzięki któremu kobiety z zakończonym 39-40 TC próbują poród przyśpieszyć w sposoby domowe/naturalne obawiając się zmedykalizowanego wywoływania porodu.

Różnego rodzaju naturalne preparaty/suplementy/wyciągi ziołowe są coraz bardziej popularne wśród ogółu społeczeństwa. Preparaty te nie tylko uważane za zapewniające wielopoziomowe korzyści w np. profilaktyce zdrowotnej, wspomaganiu leczenia różnych chorób czy dolegliwości, ale są również ogólnie uważane za bezpieczne. W niektórych przypadkach jednak dokładny przegląd literatury medycznej opartej na dowodach naukowych pokazuje, że tak nie jest. Ze względu na to w trakcie trwania ciąży przyszłe matki martwią się niemal wszystkim, co może mieć rzeczywisty, minimalny czy też w ogóle nieudowodniony naukowo wpływ na zdrowie ich potomka i samego przebiegu ciąży.

DOWODY NAUKOWE

Jeśli chodzi o rodzaje dowodów naukowych co do bezpieczeństwa stosowania naturalnych preparatów/suplementów/wyciągów ziołowych pod czas ciąży to mamy problem tego typu, że tak jak wspominałam już w jednym z artykułów - w przypadku zarówno leków jak i naturalnych substancji w postaci np. ziół stosuje się zasadę „lepiej dmuchać na zimne niż przypadkiem się sparzyć”, gdyż obecnie uważa się, że jeśli nie udowodniono inaczej, wszystko wyżej wymienione jest potencjalnie szkodliwe dla rozwoju płodu i przebiegu ciąży. I o ile FDA opracowała system klasyfikacyjny co do bezpieczeństwa lub zagrożenia stosowania leków u kobiet w ciąży, to w przypadku preparatów naturalnych takiej klasyfikacji nie ma.

Dlaczego, aby dostarczyć moim czytelnikom najlepszej dostępnej, opartej na wiarygodnych dowodach naukowych informacji na temat bezpieczeństwa lub niebezpieczeństwa stosowania różnych substancji naturalnych w czasie ciąży trzeba opracować system oparty na hierarchii dowodów naukowych, zarówno co do skuteczności substancji X ogólnie (poza stanami ciąży) jak i bezpieczeństwa lub niebezpieczeństwa stosowania substancji X w przebiegu ciąży.

Co to znaczy? Nie wszystkie dowody są sobie równe, logicznym jest, że opada Dr. Google, odpada też „bo powiedziała koleżanka/babcia/ciocia itd.” 😊, a np. badania na zwierzętach niewątpliwie są ważne, tylko, że z punktu widzenia dowodów wartych uwagi największą wartość dla nas mają mieć głównie dobrze zaprojektowane badania eksperymentalne z udziałem ludzi, randomizowane kontrolowane badania kliniczne, meta analizy, duże badania obserwacyjne (szczególnie kohortowe).

Tabela 1. Poziom dowodów co do pozytywnego wpływu stosowania danej substancji w różnych stanach zdrowotnych poza ciążą

 

Klasyfikacja Poziom dowodu naukowego
A Bardzo silne dowody naukowe - istotne statystycznie dowody wskazujące na korzyści oparte na jednym lub większej ilości systemowych przeglądów lub meta-analiz
B1 Silne dowody naukowe - istotne statystycznie dowody wskazujące na korzyści oparte na jednym lub większej ilości prawidłowo przeprowadzonych randomizowanych kontrolowanych badaniach klinicznych (tzw. RTC)
B2 Dobre dowody naukowe - istotne statystycznie dowody wskazujące na korzyści oparte na jednym lub większej ilości przeprowadzonych RTC-sów. RTC-esy te są jednak wykonane na małej ilości osób albo mają rozbieżności w swojej metodologii
C Wystarczające dowody naukowe - istotne statystycznie dowody wskazujące na korzyści oparte na jednym lub większej ilości przeprowadzonych badań kohortowych
D Słabe dowody naukowe - dowody z serii przypadków
E Bardzo słabe dobowy naukowe - dowody teoretyczne
F Bardzo słabe dobowy naukowe – historyczne i tradycyjne dowody używania substancji X przez lekarzy, zielarzy, naukowców lub grupy tubylcze

 

Tabela 2. Poziom dowodów co do negatywnego wpływu w przebiegu ciąży

 

Klasyfikacja Poziom dowodu naukowego
1A Bardzo silne dowody naukowe - istotne statystycznie dowody oparte na jednym lub większej ilości przeprowadzonych randomizowanych kontrolowanych badaniach klinicznych (tzw. RTC)
1B Silne dowody naukowe - istotne statystycznie dowody oparte na jednym lub większej ilości przeprowadzonych badań kohortowych
1C Dobre dowody naukowe - dowody z jednego lub większej ilości tzw. „case series”, czyli opisów serii przypadków u pacjentów w praktyce medycznej, które potencjalnie mogą generować nowe pytania badawcze.
2 Wystarczające dowody naukowe - dowody oparte na tzw. „case reports” czyli opisów pojedynczych przypadków u pacjentów w praktyce medycznej, które potencjalnie mogą generować nowe pytania badawcze.
3 Dowody naukowe in vitro - oparte na badaniach naukowych przeprowadzonych w warunkach laboratoryjnych poza organizmem na komórkach zwierzęcych, owadów, mikroorganizmów lub na ludzkich komórkach
4 Bardzo słabe dobowy naukowe - dowody teoretyczne oparte na teorii/hipotezie naukowej lub ekspertyzie
5 Wpływ nieznany - brak dostępnych informacji

W następnym tygodniu opiszę działanie oraz stopień bezpieczeństwa lub też niebezpieczeństwa stosowania w ciąży już paru konkretnych preparatów ziołowych czy różnego rodzaju substancji naturalnych uwzględniając informację co do hierarchii dowodów naukowych z powyższych tabeli.

O autorze

Julia Morawska

Julia Morawska

Psychodietetyk oraz absolwentka Uniwersytetu Medycyny Funkcjonalnej. Niebawem mama, służę poradami w kwestii przygotowań do ciąży oraz w jej trakcie.

› Zobacz wszystkie artykuły

Dodaj komentarz

Kliknij tutaj aby skomentować artykuł

Facebook

Ad