Euphrasia Officinalis – na stany zapalne oczu i alergie wziewne

Euphrasia Officinalis znany też pod angielską nazwą eyebright, lub też jako świetlik w naszym ojczystym języku, to roślina kwitnąca, która rośnie naturalnie na terenach trawiastych, jak pastwiska, łąki, głównie na terenie Europy, Wielkiej Brytanii, Ameryki Północnej oraz północnych i zachodnich rejonach Azji. Jest to roślina półpasożytnicza, co oznacza, że wykorzystuje korzenie pobliskich roślin w celach odżywiania, co czyni ją też trudną do uprawy.

Roślina stosowana jest powszechnie już od około XIV wieku w celach medycznych. Jednym z pierwszych zastosowań rośliny były przypadłości związane z oczami. Pomimo głównego użycia w kontekście dolegliwości oka, znalazła ona również zastosowanie w problemach z pamięcią czy z kaszlem [1, 2, 3].

Obecnie świetlik wytwarzany jest jako suplement w postaci ekstraktu wodnego. Istnieją doniesienia sugerujące, że roślina ta może łagodzić stany zapalne oraz zwalczać infekcje bakteryjne, wirusowe, grzybicze. Świetlik wykazuje również własności antyoksydacyjne, hipotensyjne i przeciwpadaczkowe [4].

Współcześnie nadal znajduje on wykorzystanie w dolegliwościach związanych z oczami, jak np. zespół suchego oka, zapalenie spojówek, owrzodzenie oka, problemy z widzeniem, zmęczenie oczu, a także świąd, pieczenie czy też nieustanne łzawienie. Swoje zastosowanie świetlik znalazł również w leczeniu kaszlu, objawów alergii, jak katar sienny, zapaleniu zatok, żółtaczki, napadów bólu głowy, zapaleniu ucha i przekrwienia gardła [1].

Niewiele jest badań klinicznych potwierdzających korzyści ze stosowania owej rośliny w przypadku dolegliwości oczu. Jedno kohortowe badanie wykazało pewne benefity w tym kierunku. Zbadano w nim wpływ kropli do oczu na typowe zapalenie spojówek, jak zaczerwienienie oczu, obrzęk, pieczenie czy niewyraźne widzenie. 65 ochotnikom z zapalnym lub nieżytowym zapaleniem spojówek przepisano krople do oczu, które mieli stosować 1-5 razy dziennie przez okres do 14 dni. Ostatecznie 81,5% uczestników odnotowało całkowite ustąpienie objawów, znacząca poprawa była u 17%, a 1% miał nieznaczne pogorszenie symptomów.

Cztery osoby doświadczyły łagodnych działań niepożądanych, ale autorzy badania sugerują, że mógł to być wynik samego przebiegu stanu zapalnego spojówki, a niekoniecznie wynik podania kropli. Należy jednak zwrócić uwagę, że w badaniu użyto preparatu zawierającego 2 gatunki roślin, co powinno być odczytane w ten sposób, iż należy uważać na preparaty wieloskładnikowe, gdzie choć sam świetlik jest bardzo bezpieczny w stosowaniu, tak drugi składnik może wywołać działania niepożądane [5].

W innym badaniu in vitro wykorzystano komórki nabłonkowe rogówki oka, które zostały w tym celu wyhodowane. Wynik badania sugeruje, że nawet wysokie koncentracje świetlika stosowane na ludzką gałkę oczną są bezpieczne (125 µg / ml). Doszukano się również obniżenia markerów zapalnych, choć również doszło do obniżenia stężenia markerów przeciwzapalnych [4]. Należy mieć jednak na uwadze, że wyniki badań in vitro nie zawsze przekładają się na żywe organizmy.

Krople z tej rośliny uważane są skuteczne w leczeniu alergii ocznej [6]. Aktywność biologiczna wodnych ekstraktów i ekstraktów alkoholowych opiera się na akumulacji wysoce aktywnych związków, takich jak iridoidy, flawonoidy, kwasy fenolowe lub oleje eteryczne. Możemy przypuszczać, że preparaty ze świetlika i jego działania w kierunku leczenia zaburzeń wzroku są na ogół oparte na właściwościach antyoksydacyjnych, przeciwzapalnych i regeneracyjnych.

Tak więc świetlik, choć nie posiada mocnych fundamentów (jeszcze!) w świecie nauki, poparty jest w swoich własnościach praktyką od setek lat, a rosnąca świadomość konsumencka w doborze preparatów roślinnych na dolegliwości potwierdza zastosowanie świetlika w przypadłościach zapalnych oczu czy alergiach.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *