Healthy Lifestyle Kij w mrowisko Odżywianie

Dieta antyhistaminowa – co nowego warto wiedzieć?

Diety o niskiej zawartości histaminy są obecnie przede wszystkim stosowane w celu zmniejszenia objawów nietolerancji histaminy, czyli zaburzenia charakteryzującego się zwiększonym stężeniem tego związku chemicznego w osoczu, głównie z powodu zmniejszonej aktywności oksydazy diaminowej (DAO), enzymu metabolizującego histaminę [1]. Tego typu diety z reguły wykluczają żywność, w tym wiele wartościowych produktów pochodzenia roślinnego (poszczególne warzywa, owoce, orzechy, gorzkie kakao), którą pacjenci kojarzą z początkiem epizodu wystąpienia niepokojących symptomów nietolerancji.  

Objawy nietolerancji histaminy są liczne, bardzo zmienne i obejmują przewód pokarmowy (ból brzucha, biegunka, wymioty), skórę (pokrzywka, zapalenie skóry, świąd), układ oddechowy (nieżyt nosa, przekrwienie błony śluzowej nosa, astma), układ sercowo-naczyniowy (niedociśnienie i zaburzenia rytmu serca) oraz układ nerwowy (bóle głowy) [1]. Warto również dodać, że kilkanaście przeprowadzonych w ostatnich 15 latach badań klinicznych wykazało, że pacjenci z potencjalną diagnozą nietolerancji histaminy lub z rozpoznaniem migreny, chorób przewodu pokarmowego, bądź schorzeń dermatologicznych, takich jak atopowe zapalenie skóry, egzema czy pokrzywka przewlekła, mają większą częstość występowania deficytów DAO w porównaniu z populacją kontrolną.

Dieta o niskiej zawartości histaminy a przewlekła pokrzywka spontaniczna

Przewlekła pokrzywka spontaniczna jest relatywnie często występującą chorobą dermatologiczną, która może utrzymywać się przez miesiące lub nawet lata z istotnym wpływem na jakość życia osoby chorej [2]. W 2017 roku w czasopiśmie Journal of the European Academy of Dermatology and Venerology ukazały się wyniki badania z udziałem 56 pacjentów cierpiących z powodu przewlekłej pokrzywki spontanicznej, którym dodatkowo współtowarzyszyły zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Jak się bowiem okazało, 3-tygodniowe przestrzeganie diety o niskiej zawartości histaminy przyczyniło się do zmniejszenia objawów i znaczącej poprawy jakości życia u 75 % uczestników, co sugeruje, że odpowiedni sposób odżywiania może być użytecznym terapeutycznie, prostym i niedrogim narzędziem wspomagającym proces leczenia przewlekłej pokrzywki.

Z kolei, w ubiegłym roku w czasopiśmie Annals of Dermatology pojawiły się rezultaty badania koreańskich naukowców, w którym wzięło udział 22 dorosłych pacjentów ze stwierdzoną przewlekłą pokrzywką u których zastosowano 4-tygodniową interwencję żywieniową, uwzględniającą wyłącznie pokarmy wolne od histaminy [3].  Po okresie 1 miesiąca przestrzegania diety wolnej od histaminy, u badanych odnotowano istotną poprawę kliniczną (zmniejszenie nasilenia i aktywności pokrzywki), znaczące obniżenie stężenia histaminy w osoczu w porównaniu z wartością wyjściową, natomiast aktywność enzymu DAO nie uległa zmianie w wyniku zastosowanej strategii dietetycznej. Dwie powyżej zacytowane, dość świeże publikacje naukowe wskazują, że zarówno dieta o niskiej zawartości histaminy, jak i całkowicie wolna od tej aminy biogennej może być pomocna we wspomaganiu leczenia przewlekłej pokrzywki spontanicznej.

Dieta antyhistaminowa a dolegliwości żołądkowo-jelitowe

Jak się bowiem okazuje, dieta o niskiej zawartości histaminy bywa również chętnie wykorzystywana przez osoby zmagające się z nieprzyjemnymi objawami ze strony przewodu pokarmowego, które towarzyszą na ogół chorym z zespołem jelita nadwrażliwego [4]. Nietolerancja histaminy jest wciąż jeszcze słabo opisaną chorobą w gastroenterologii, która jednak może przebiegać z dominującymi dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak chociażby ból brzucha, biegunka oraz wymioty [5].

Ponadto, istnieją zupełnie wstępne doniesienia, pochodzące z badania obserwacyjnego prowadzonego w hiszpańskiej klinice gastroenterologii dziecięcej, które sugerują, że włączenie diety o niskiej zawartości histaminy na podstawie wcześniejszego wyniku pomiaru enzymu DAO w osoczu może pomóc złagodzić symptomy ze strony przewodu pokarmowego u dzieci. Z całą pewnością, w przypadku IBS brakuje dowodów naukowych na poparcie stosowania diety o niskiej zawartości lub całkowicie wolnej od histaminy, albowiem nie przeprowadzono dotychczas badań z udziałem dorosłych pacjentów z IBS, które potwierdziłyby jej skuteczność [4].

Co jeszcze warto zapamiętać?

Zaleca się, aby żywność pochodzenia roślinnego spożywana przez osoby z nietolerancją histaminy cechowała się maksymalną świeżością, ponieważ histamina i inne aminy biogenne mogą nadal tworzyć się podczas przechowywania w chłodnych warunkach [1]. Warto również zwrócić uwagę, że gotowanie warzyw w wodzie lub na parze jest kolejną rekomendowaną strategią postępowania dla tej populacji, ponieważ może zmniejszyć zawartość histaminy i innych amin biogennych w pożywieniu.

Ponadto, wykluczenie dużej liczby produktów pochodzenia roślinnego z diet o niskiej zawartości histaminy, nie może być wyjaśnione wyłącznie wysokim stężeniem w nich histaminy, lecz jest bardziej prawdopodobne z powodu wysokiego poziomu putrescyny lub spermidyny, które także mogą być metabolizowane przez enzym DAO, bądź mogą wchodzić w reakcje enzymatyczne z histaminą.

O autorze

Mateusz Durbas

Mateusz Durbas

Jestem magistrem dietetyki o specjalności dietetyka kliniczna, a także autorem setek artykułów specjalistycznych, popartych dowodami naukowymi na temat żywienia i suplementacji w branżowych czasopismach oraz chętnie odwiedzanych przez entuzjastów zdrowego stylu życia portalach internetowych. Pasjonuję się szczególnie dietetyką kliniczną, sportową i psychodietetyką. Wszystko to jednak wywodzi się z mojego wieloletniego już zamiłowania do prowadzenia prozdrowotnego trybu życia opartego o świadome podejmowanie codziennych małych, a czasem poważnych decyzji. Współpracuję na co dzień ze swoimi podopiecznymi w poradni dietetycznej, zlokalizowanej w śródmieściu Krakowa, jak również prowadzę konsultacje żywieniowe w formie online z osobami z innej części Polski, a nawet zagranicy. Pomagam zarówno osobom aktywnym fizycznie w poprawie formy sportowej, jak i osobom z rozmaitymi dolegliwościami zdrowotnymi. Mam przyjemność również prowadzić rozmaite prelekcje z zakresu zdrowego stylu życia oraz zajęcia ze studentami na uczelni wyższej.

› Zobacz wszystkie artykuły

Dodaj komentarz

Kliknij tutaj aby skomentować artykuł

Facebook

Ad