cebula
Healthy Lifestyle Odżywianie

Cebula – dlaczego warto dodać ją do swojej codziennej diety?

Cebula z całą pewnością jest niedocenianym warzywem pod względem korzyści zdrowotnych. Okazuje się, że ma ona wiele cennych składników, które mogą uchronić nas przed różnego rodzaju chorobami. Właściwości lecznicze cebuli zostały odkryte już za czasów starożytnych. Była już wtedy stosowana jako środek pomocniczy w leczeniu dolegliwości takich jak bóle głowy, choroby serca czy owrzodzenia jamy ustnej.

Obecnie najczęściej cebule traktuje się jako podstawową przyprawę i zazwyczaj nikt nie kojarzy jej ze zdrowiem, ponieważ w Polsce najczęściej spożywana jest w formie smażonej z dużą ilością tłuszczu. Jednak surowa cebula zawiera mnóstwo składników mogących poprawić nasze zdrowie.


Profil odżywczy cebuli

Jeśli chodzi o zawartość witamin, to najwięcej jest witaminy C. Bierze ona udział m.in. w produkcji kolagenu, naprawie tkanek oraz wspomaga wchłanianie żelaza. Witamina C działa również jako silny przeciwutleniacz w organizmie, chroniąc komórki przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki.

W cebuli można również znaleźć tiaminę, niacynę, witaminy A, E, K, a także ryboflawiny. Jest również bogata w witaminy z grupy B, w tym kwas foliowy (B9) i pirydoksynę (B6) - które odgrywają kluczową rolę w metabolizmie, wytwarzaniu czerwonych krwinek oraz dbają o prawidłowe funkcjonowanie nerek. Cebula jest dobrym źródłem składników mineralnych. Są to potas, wapń, żelazo, magnez, fosfor, cynk oraz sód.

W 100 gramach surowej cebuli możemy znaleźć także:

  • 40 kcal
  • Woda - 89%
  • Białko - 1,1 gramów
  • Węglowodany - 9,3 grama
  • Cukier - 4,2 grama
  • Błonnik - 1,7 grama
  • Tłuszcz - 0,1 grama

Obniżanie poziomu cholesterolu

Cebula odznacza się wysoką zawartością związków polifenolowych zwanych flawonoidami. Badania wykazują, że cebula może poprawić poziom cholesterolu. W jednym z badań flawonoidy zawarte w cebuli zredukowały lipoproteiny o niskiej gęstości (LDL). Skutkowało to obniżeniem poziomu "złego" cholesterolu u osób otyłych, zagrożonych chorobami sercowo-naczyniowymi.

Naukowcy przypisali to specyficznej flawonoidowej kwercetynie - przeciwutleniaczowi występującemu nie tylko w cebuli, ale także w innych owocach i warzywach. Składniki te nie miały jednak wpływu na lipoproteiny o dużej gęstości (HDL), ani na poziom "dobrego" cholesterolu.

W innym zaś badaniu oceniano wpływ ekstraktu z cebuli na cholesterol u szczurów. Naukowcy zauważyli znaczny spadek poziomu cholesterolu, chociaż niestety poziomy triglicerydów pozostały niezmienione. Niektóre z badanych zwierząt otrzymywały ekstrakt z cebuli i siarczan cynku, podczas gdy inne otrzymywały tylko jeden z tych składników. Lepsze wyniki zaobserwowano wśród szczurów, którym podano połączenie ekstraktu z cebuli i siarczanu cynku jednocześnie.

Czerwona cebula może również korzystnie wpływać na poziom cholesterolu. W badaniu opublikowanym w "Food and Function", samce szczurów były karmione produktami, które znacząco podwyższają poziom cholesterolu. Część diety szczurów uzupełniono czerwoną cebulą w proszku. Okazało się, że zwierzęta te wykazywały niższy poziom "złego" cholesterolu i utrzymywały wysokie poziomy tego dobrego cholesterolu. Były to pierwsze na świecie badania z wykorzystaniem czerwonej cebuli.


Przeciwutleniacze zawarte w cebuli

Przeciwutleniacze to związki hamujące utlenianie. Jest to proces, który prowadzi do uszkodzenia komórek i przyczynia się do powstawania chorób takich jak cukrzyca, choroby serca, a także nowotwory. Dlatego warto regularnie  spożywać produkt bogate w przeciwutleniacze.

Cebula jest doskonałym ich źródłem. Zawiera ona ponad 25 różnych odmian przeciwutleniaczy flawonoidowych. W szczególności czerwona cebula zawiera antocyjany - specjalne barwniki roślinne z rodziny flawonoidów, które nadają cebuli czerwony kolor. Wiele badań wykazało, że ludzie, którzy spożywają więcej pokarmów bogatych w antocyjany, mają obniżone ryzyko zachorowania na choroby serca.

Na przykład badanie przeprowadzone na 43 880 mężczyznach wykazało, że regularne spożycie 613 mg antocyjanów dziennie wiązało się z 14% niższym ryzykiem ataków serca. Podobnie, badanie przeprowadzone na prawie 100 tyś kobiet wykazało, że osoby z najwyższym spożyciem pokarmów bogatych w antocyjaniny miały o 32% mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia zawału serca niż kobiety o najniższym spożyciu tego składnika. Ponadto stwierdzono, że antocyjany chronią organizm przed niektórymi rodzajami nowotworów, ale także przed zachorowaniem na cukrzycę.cebula


Cebula posiada właściwości antybakteryjne

Cebula może zwalczać takie bakterie jak E. coli. Co więcej, badania wykazały, że ekstrakt z cebuli hamuje wzrost Vibrio cholerae. Jest to bakteria, która jest dużym problemem szczególnie w krajach wysoko rozwiniętych. Udowodnione jest, że kwercetyna ekstrahowana z cebuli jest szczególnie skutecznym środkiem do zwalczania bakterii.

Badanie z użyciem probówek wykazało, że kwercetyna ekstrahowana z żółtej cebuli skutecznie hamowała wzrost Helicobacter pylori. Jest to bakteria, która wiąże się z wrzodami żołądka oraz niektórymi nowotworami. W innym badaniu z użyciem probówki stwierdzono, że kwercetyna uszkadzała ściany komórkowe i błony E. coli.


Syrop z cebuli na kaszel i katar

Okazuje się, że cebula ma działanie silnie dezynfekujące oraz łagodzące. Można więc śmiało przygotować z niej syrop na kaszel lub katar. Zawiera także mnóstwo cennych witamin, które wspomagają naszą odporność oraz pomagają zwalczać infekcje. Może sprawdzić się więc jako naturalny środek leczniczy podczas przeziębienia.

Jak zrobić syrop z cebuli?

Najpierw należy obrać i pokroić 2-3 cebule, następnie posypać je obficie cukrem. Można również użyć miodu, który jest o wiele zdrowszy od cukru.  Ze względu na swoje właściwości będzie on dodatkowym atutem w syropie. Całość należy odstawić pod przykryciem w ciepłym miejscu. Po kilku godzinach cebula powinna puścić sok. Można również dodać składniki takie jak np. cytryna, czosnek imbir czy kurkuma, dzięki temu sok będzie jeszcze lepiej działał.

Zazwyczaj zaleca się spożywanie 2-3 łyżeczek syropu w ciągu dnia. W razie wątpliwości oraz w przypadku chęci podania takiego syropu dzieciom, można skonsultować się z lekarzem. Syrop przechowujemy w szczelnie zamkniętym słoiczku, w zaciemnionym i chłodnym miejscu. W takich warunkach powinien wytrzymać około dwóch tygodni.cebula


Cebula może pomóc w trawieniu

Cebula jest dobrym źródłem błonnika i prebiotyków, które są niezbędne dla zdrowia naszych jelit. Nie są trawione w przewodzie pokarmowym, lecz stanowią pożywkę dla dobroczynnych bakterii jelitowych. Żywią się one prebiotykami i tworzą krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe - w tym octan, propionian i maślan. Badania wykazały, że kwasy te wspomagają nasze jelita, zwiększają odporność, zmniejszają stany zapalne oraz poprawiają trawienie. Cebula jest szczególnie bogata w prebiotyki inuliny i fruktooligosacharydy.

Surowa lub duszona cebula poprawia trawienie oraz pomaga pozbyć się zaparć.


Pomaga kontrolować poziom cukru we krwi

Jedzenie cebuli może pomóc kontrolować poziom cukru we krwi, co jest szczególnie istotne dla osób z cukrzycą lub stanami przedcukrzycowymi. Badanie przeprowadzone na 42 osobach z cukrzycą typu 2 wykazało, że zjedzenie 100 gramów świeżej czerwonej cebuli obniżyło poziom cukru we krwi na czczo o około 40 mg/dl po czterech godzinach.

Dodatkowo, wiele innych badań potwierdziło tą teorię. Badanie na zwierzętach wykazało, że szczury z cukrzycą karmione pokarmem zawierającym 5% ekstraktu z cebuli przez 28 dni, doznały obniżenia poziomu cukru we krwi na czczo i miały znacznie niższy poziom tkanki tłuszczowej niż grupa kontrolna. Specyficzne związki występujące w cebuli, takie jak kwercetyna i związki siarki, mają działanie przeciwcukrzycowe.

Wykazano również, że kwercetyna oddziałuje z komórkami w jelicie cienkim, trzustce, mięśniach szkieletowych, tkance tłuszczowej i wątrobie przez co kontroluje regulacje  poziomu cukru we krwi całego organizmu.


Podsumowanie

Cebula jest podstawą w wielu kuchniach na całym świecie. Nadaje smak potrawom i można ją spożywać zarówno na surowo jak i na ciepło. Oprócz tego, że jest smaczna, to również jest bardzo zdrowa. Jedząc ją codziennie, dostarczamy do naszego organizmu sporą dawkę błonnika, witamin oraz składników mineralnych. Dodanie większej ilości cebuli do codziennej diety to łatwy sposób na poprawę ogólnego stanu zdrowia.


O autorze

Bartosz Ciesielski

Bartosz Ciesielski

Dietetyk sportowy i kliniczny, psychodietetyk oraz diet coach, członek Polskiego Stowarzyszenia Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej, założyciel FitMed.

Dzięki ciągłemu poszerzaniu swojej wiedzy, otrzymał wiele tytułów, m.in Dietetyk Przyjazny Chorym na Celiakię. Na co dzień współpracuje z pacjentami z chorobami auto-immunologicznymi, gdzie osiąga bardzo dobre rezultaty. Specjalizuje się zwłaszcza w chorobach tarczycy. Prowadzi również sportowców zarówno na poziomie amatorskim jak i zawodowym.

› Zobacz wszystkie artykuły

Dodaj komentarz

Kliknij tutaj aby skomentować artykuł

Facebook

Ad